Saksıda Bitki Bahçesi ile Kendi Organik Bitkilerinizi Yetiştirin

Özellikle apartman ve büyük metropollerde yaşayan kişiler için dalından taze sebze, meyve, bitki yemek bir lüks kabul ediliyor. Oysaki uygun otları bir arada ekerek siz de evinizde küçük bir bitki bahçesi yaratabilirsiniz.

Fesleğen, Kekik, Adaçayı…

Güneş seven bu üç bitkiyi bir arada ekerek, yaz ayları boyunca taze taze dalından kopararak tüketebilirsiniz. Fesleğen, kekik ve adaçayı yetiştirilmesi en kolay otlardandır. Küçük bir mutfağınız olsa da güneş görmesi esas kabul edilerek pencere önünde dahi yetiştirebilirsiniz. 

Küçük Bitki Bahçesi İçin İhtiyaç Listesi

saksı ve saksı tepsisi

1- Saksı ve Saksı Tepsisi: Geniş ve derin bir saksı satın alın. En az 7 galonluk (en az 30 litre civarı)  bir saksı olmasına dikkat edin. Satın aldığınız saksının drenaj deliği olması önemlidir. En az bir drenaj deliğine sahip saksıları tercih edin. Ekim yapmadan önce saksınızın dibine bir sıra çakıl taşı döşemelisiniz. Bu nedenle eğer doğadan bulamayacak konumdaysanız çakıl taşlarını da satın alın. Çakıl taşları drenaj için gerekli alan boşluğunu size sağlayacaktır. Drenaj fazla suyun saksının dışına atılmasına yardımcı olacaktır bu yüzden saksının altına saksı tepsisi yerleştirmeniz saksıyı yerleştirdiğiniz yerin kirlenmesini önler. 

adaçayı, kekik, fesleğen

2- Dayanıklı Bitkiler/Otlar Seçin: Saksınız için çeşitli bitkiler seçin. Fotoğraftaki mini bitki bahçesinde adaçayı, tatlı fesleğen ve kimyon kekikten oluşan aranjmanı görüyorsunuz. Dilerseniz aynısını hazırlayabilirsiniz. Bu üç bitki birbirinden farklı boy ve ebatlarda oluşu ile göze de hitap ediyor. Adaçayı daha çok boya doğru büyürken, fesleğen gür bir bitkidir. Kekik ise daha çok sarmaşık türünü andırır ve toprak üzerinde yayılarak büyür. Kekik diğer iki bitkiye oranla bulunduğu mekana hakim olma eğilimindedir bu nedenle düzenli budama yapılması gerekir. 

ekim aşaması

3- Toprak ve Su: Saksıya ekim yaparken, saksının ağzına 8 cm kalana kadar toprakla doldurun. Toprağı suya doyuracak kadar sulayın. Tüm toprak ıslanana kadar karıştırın. Toprağın hafif çamurlu bir görünüm alması yeterlidir, sırılsıklam olmamalıdır. Ardından ekim yapacağınız çukurları açın. Bitki fidelerini fidanlık kaplarından çıkararak bu derin çukurların içine nazikçe yerleştirin ve çukur açmak için çıkardığınız toprakla çukuru kapatın. Toprağı sıkıştırmayın gevşek bırakın böylece köklerin incinmesine ya da parçalanmasına neden olmamış olursunuz. Her bir fidenin arasında ortalama 2-4 cm. mesafe bırakarak diğer fideler için de aynı işlemi tekrarlayın. Ekim işlemini tamamladıktan sonra yaşam suyunu verin.

yapraklar sarkık görünüyorsa sulama yapın

4. Sulama ve Güneş: Saksıyı, drenaj tepsisine koyarak güneş gören bir noktaya yerleştirin. Fazla sulama yapmayın. Haftada 2 defa sulama yapmak yeterlidir ancak, mevsim sıcaklıklarına göre toprağın yüzeyi kuru ise ya da yapraklar sarkık görünüyorsa sulama sıklığını bu iki uyarana göre planlayın.

Küçük bitki bahçenizde yetiştirdiğiniz bitkileri yemeklerinizde kullanacağınız zaman her zaman için üstteki yaprakları kesin. Bu bitkilerinizin düzenli büyümesini sağlayacaktır.

Yazar: P. Bahar Özbal 

Fesleğen Yetiştirme ve Fesleğen Ekimi Püf Noktaları

Fesleğen hem iç hem de dış mekan bitkisi olarak yetiştirilmesi en kolay bitkilerden biridir. Üstelik yemekleriniz ve salatalarınız için de güzel aroması ile de iyi bir tatlandırıcıdır. Fesleğeni; birbirinden lezzetli soslar, çorbalar, güveç yemeklerinin yapımında kullanabilirsiniz. Fesleğen yetiştirmenin yolları ve püf noktaları… 

Fesleğeni Hangi Işık Yoğunluğunda Yetiştirelim?

Fesleğen, ışık seven bir bitkidir. Bu nedenle fesleğen yetiştirmek için güneşi bol bir noktayı tercih etmek olumlu geri dönüş almanızı sağlar. En az 4 saat güneş almalıdır. 

Fesleğen Yetiştirmek İçin Hangi Toprağı Seçelim?

Fesleğen yetiştirirken karşılaşılabilecek en büyük problem, mantardır. Mantar ile mücadelede fesleğeni yetiştireceğiniz toprak seçimi önem kazanır. Fesleğeni kompost yöntemi ile hazırlanmış doğal humusla karıştırmak ve toprağı bu şekilde zengin hale getirmek gerekir. Fesleğen kökleri su içinde kalmayı sevmezler bu nedenle toprağın geçirgen olması, doğru drenaj sağlaması önemlidir. Malçlama gerekli değildir ama olursa da iyi olur.

Fesleğeni Nerede Yetiştirelim?

Fesleğeni yetiştireceğiniz konumda güneşin öneminden yazımın başında söz etmiştim. Buna ek olarak fesleğeni rüzgar ve soğuktan korumaya dikkat edin. Ekim esnasında her bir fidenin arasında 20 cm boşluk bırakın, boşluklar havanın iyi devir daim olmasını ve fidenizin oksijeni iyi alarak daha gür büyümesini sağlar. Fesleğeni bahçenize ekebileceğiniz gibi saksıda da yetiştirebilirsiniz.

Bunu Biliyor muydunuz?

Fesleğenin doğal bir sinek ve sivrisinek savar olduğuna inanılır. Pencere önleri, kapı, balkon ve terasınızın çeşitli noktalarına fesleğen ekilmiş saksılar yerleştirerek hem güzel bir görünüm elde edebilir hem de sinek türleri ile mücadele edebilirsiniz. Ayrıca barbekü ya da mangal esnasında ateşe birkaç fesleğen yaprağı atmak da zararlıları uzaklaştırmanıza yardımcı olur.

Fesleğeni Nasıl Sulayalım?

Haftada bir defa iyice sulamak yeterli olacaktır. Fesleğen çok su seven bir bitki değildir ama bu demek değil ki kuraklığı sever bu nedenle haftada bir sularken derinlemesine sulama yaptığınızdan emin olun. Yazın yoğun sıcaklarında bu haftalık periodu haftada iki-üçe çıkarmak ideal olacaktır. (püf noktası: toprağın yüzeyi kuruduğunda sulayın) Eğer fesleğeniniz sararmaya başlarsa bu fazla sulama işaretidir. Kurumaya başlaması ise az su verdiğinizi gösterir. Fesleğenin yapraklarını sulamayın, bitkinin dibinden doğru su verin. 

Fesleğeni Nereye Ekelim?

Fesleğen, saksı ve konteynerların (toprak alaşımlı olmayan kaplar)  içinde gayet güzel büyür. Saksınız için seçeceğiniz toprağın humusla zenginleştirilmiş olması önemlidir. Toprağın drenajı önemli olduğu için saksının en alt kısmına çakıl taşları koymak önemlidir. Çakıl taşlarının yerine Antep fıstığı kabuğu, ceviz kabuğu gibi kabuklu yemişlerin sert kabuklarını da koyabilirsiniz. Ardından humuslu toprağı ekleyin ve ekim işlemini tamamlayın. Unutmayın, konteyner içindeki toprak her zaman daha çabuk kurur. Bu nedenle sulamayı daha titizlikle takip etmelisiniz.

İç Mekanda Fesleğen Yetiştirmenin İncelikleri

Kök çeliklerini sezonun ilk donu yaşanmadan evvel bir makas yardımıyla kesin ve suya batırın. Ortalama 7 gün içinde köklenmeye başlayacaktır. İç mekanda da fesleğenleri tıpkı dış mekan yetiştiriciliğinde olduğu gibi saksılara ekerek de yetiştirebilirsiniz. İç mekanda fesleğeniniz için seçeceğiniz noktanın iyi güneş aldığından ve soğuktan korunduğundan emin olun. Fesleğen tek başına ekilebileceği gibi diğer otlarla da uyumludur. Bu nedenle içinde fesleğen de olan bir kompozisyonla farklı otları bir arada yetiştirebileceğiniz mutfak bahçenizi tasarlayabilirsiniz. 

Fesleğen Yetiştirmenin Püf Noktaları

1. Gür Fesleğen Fideleri İçin; Fesleğenin boyu 10-15 cm.’ye ulaştığında daha gün olması için makasla kesin. (Fesleğen, nane, maydanoz gibi otları koparmak yerine keserek budamak sonraki mahsüllerin daha hızlı ve gür çıkmasını sağlar. ) 
2. Öncelikle üst yaprakları kesin, bu düzenli büyüme sağlamanın en etkili yoludur.
3. Fesleğenin lezzetinin gelişmesi için hafta bir kesme işlemini yapın. 
4. Domates ve fesleğenleri bir arada yetiştirirseniz aromalarının birbirinden etkilenerek daha lezzetli ürünler elde etmenize yardımcı olabileceği söyleniyor.
5. Fesleğen yetiştirirken karşılaşılabilecek sorunlar ve çözüm önerileri: Eğer fesleğeninizin yaprakları sararıyor ya da pastel bir görünüm alıyorsa o zaman fesleğeniniz yeterli nitrojen almıyor olabilir. Eğer böyle bir sorunla karşılaştıysanız ayda bir kez ek takviye yapın. Özellikle iç mekanda fesleğen yetiştirirken bu önem kazanan bir detaydır. Gerekli olmadıkça gübrelemeyin. Çok fazla gübre vermek fesleğenin tadını bozacaktır. Eğer fazla sulama yapıyorsanız bu da yaprakların rengini etkileyecek ve sararmalarına neden olacaktır.

Yazar: P.Bahar Özbal